Type document
Uittreksel document

Mobiliteit – Trajectcontrole – Concessie van diensten “Trajectcontrole as a Service"

De gemeenteraad keurt de concessieovereenkomst van openbare dienst inzake “Trajectcontrole as a service" voor de gemeente Linkebeek met Macq nv (met administratieve zetel te 1140 Brussel, Luchtschipstraat 2 en met ondernemingsnummer BE0402.226.831) goed. De gemeenteraad beslist op volgende locaties in de zone met een snelheidsbeperking tot 30 km/u een trajectcontrole in te voeren: As Brouwerijstraat-Stationsstraat, tussen Molenstraat en Dapperensquare; As Hollebeekstraat, tussen Amnestysquare en Langehaagstraat.

De gemeenteraad,

Juridische context

• Het decreet over het lokaal bestuur, meer bepaald artikelen 40 en 41;

• De Nieuwe Gemeentewet van 24 juni 1988, meer bepaald artikelen 119, 119bis en 135 §2;

• De wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van bestuurshandelingen;

• De wet van 16 maart 1968 inzake de politie over het wegverkeer, en latere wijzigingen, meer bepaald betreffende artikel 29quater;

• De wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties;

• Het koninklijk besluit van 21 december 2013 tot vaststelling van de kwalificatie- en onafhankelijkheidsvoorwaarden van de ambtenaar belast met de oplegging van de administratieve geldboete en tot inning van de boetes in uitvoering van de wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties, en latere wijzigingen;

• Het koninklijk besluit betreffende de inning en de consignatie van een som bij de vaststelling van overtredingen inzake het wegverkeer;

• Het decreet van 9 oktober 2020 over diverse bepalingen over het gemeenschappelijk vervoer, de weginfrastructuur en het wegenbeleid, en de waterinfrastructuur en het waterbeleid, en latere wijzigingen;

• De wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten en latere wijzigingen;

• Het koninklijk besluit van 25 juni 2017 betreffende de plaatsing en de algemene uitvoeringsregels van de concessieovereenkomsten;

• Richtlijn (EU) 2015/413 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2015 ter facilitering van de grensoverschrijdende uitwisseling van informatie over verkeersveiligheidsgerelateerde verkeersovertredingen;

• De gemeenteraadsbeslissing van 23 oktober 2023 betreffende de aanpassing huidig snelheidsregime door het invoeren van 30km/u in bepaalde straten van de gemeente - Principe;

• De gemeenteraadsbeslissing van 29 januari 2024 betreffende het aanvullend verkeersreglement betreffende de verkeerssignalisatie – Aanpassing huidig snelheidsregime door het invoeren van 30 km/u in de verschillende straten van Linkebeek.

• De gemeenteraadsbeslissing van 23 juni 2025 betreffende mobiliteit – Invoering trajectcontroles en vrachtwagensluizen – Principieel akkoord.

Feitelijke context en argumentatie

• Om de verkeersveiligheid te bevorderen besliste de gemeenteraad in zitting van 29 januari 2024 om een zone 30 in te voeren in verschillende straten van het grondgebied van de gemeente Linkebeek.

• Er wordt echter vastgesteld dat automobilisten de snelheidsbeperking in deze zone regelmatig overtreden. Dit vormt een ernstig probleem voor de verkeersveiligheid.

• Structurele ingrepen, zoals verkeersdrempels en wegversmallingen, vormen in bepaalde delen van de wegenis een mogelijkheid om de naleving van de heersende snelheidsbeperkingen te bevorderen. Bij het ontwerp van nieuwe wegenissen dient hier maximaal rekening mee gehouden te worden.

• Zulke ingrepen zijn echter niet op elke locatie mogelijk, noch bereiken zij steeds het gewenste resultaat.

• Snelheids- en trajectcontroles kunnen een aanvulling vormen op voornoemde structurele ingrepen en de verkeersveiligheid aanzienlijk bevorderen.

• De lokale politie is echter niet altijd bij machte om op een structurele wijze zulke snelheidscontroles te organiseren. Ook het parket ondervindt moeilijkheden om de grote instroom aan overtredingen te verwerken.

• Tot en met 31 januari 2021 konden snelheidsovertredingen in Vlaanderen enkel door de politie vastgesteld worden. Alle boetes werden via strafrechtelijke weg opgelegd.

• Sinds 1 februari 2021 beschikken Vlaamse steden en gemeenten, via de zogenaamde GAS 5-regelgeving, echter over de mogelijkheid om bestuurders ook met een gemeentelijke administratieve sanctie ("GAS-boete") te beboeten voor snelheidsovertredingen, indien, conform artikel 29quater van de wet van 16 maart 1968 inzake de politie over het wegverkeer, voldaan is aan al de volgende voorwaarden:

  1. het betreft een overschrijding van de toegelaten maximumsnelheid met niet meer dan 20 kilometer per uur;

  2. de snelheidsovertredingen worden begaan op een plaats waar de snelheid beperkt is tot 30 of 50 kilometer per uur;

  3. het gaat om snelheidsovertredingen vastgesteld met automatisch werkende toestellen (bemand of onbemand; mobiel of vast), die volledig worden gefinancierd door de lokale overheid;

  4. de snelheidsovertreding wordt begaan door meerderjarige natuurlijke personen, vermoed of aangeduid;

  5. er wordt niet gelijktijdig een andere overtreding vastgesteld.

• Het toepassen van deze GAS 5-regelgeving om snelheidsovertredingen in de zone 30 te beboeten, kan de verkeersveiligheid in Linkebeek aanzienlijk verhogen.

• Om zulke overtredingen vast te stellen vormen trajectcontroles een adequaat middel. In tegenstelling tot gebruikelijke snelheidscontroles, die een momentopname bieden, wordt bij trajectcontroles de gemiddelde snelheid op een vast en specifiek traject beoordeeld. Op deze wijze heeft een trajectcontrole een grotere impact op de verkeersveiligheid.

• In zitting van 23 juni 2025 ging de gemeenteraad principieel akkoord met de invoering van een trajectcontrole in de zone met een snelheidsbeperking tot 30 km/u, op volgende locaties:

  • As Brouwerijstraat-Stationsstraat, tussen Molenstraat en Dapperensquare;

  • As Hollebeekstraat, tussen Amnestysquare en Langehaagstraat.

• Het uitbesteden van trajectcontroles aan een private partner in de vorm van een concessieovereenkomst laat de gemeente toe om de verkeersveiligheid aanzienlijk te verhogen met een hoge investering door de private partner ten voordele van de gemeente.

• Concessieovereenkomst

  • Gelet op het feit dat er een exploitatierisico rust bij de opdrachtnemer is de wetgeving overheidsopdrachten niet van toepassing.

  • De voorgestelde overeenkomst betreft een concessie van diensten, overeenkomstig artikel 2, 7°, b van de concessiewet van 17 juni 2016.

  • De geraamde waarde van deze overeenkomst is per traject zeer moeilijk te voorspellen omwille van de moeilijke inschatbaarheid van het aantal overtredingen per traject en de moeilijk te voorspellen aard van de overtredingen (de snelheid).

  • Aangezien de trajectcontrole zal worden voorzien in slechts een beperkt aantal straten, is de waarde van deze concessie in elk geval substantieel lager dan het drempelbedrag van 5.382.000 EUR, zoals vastgelegd in artikel 3, §1, tweede lid van de concessiewet van 17 juni 2016.

  • Daarenboven verbindt de gemeenteraad zich ertoe om slechts een aantal trajecten te selecteren, dat beperkt is tot de drempel van de concessiewet. Daardoor valt deze concessie buiten het toepassingsgebied van de concessiewet en zijn de strikte transparantie- en bekendmakingsverplichting op basis van de concessiewet dus niet van toepassing.

  • Desalniettemin blijven ook dergelijke concessies (onder het grensbedrag van 5.382.000 EUR) onderworpen aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en aan de voorschriften van het nationaal administratief recht, zoals het beginsel van gelijke behandeling, het mededingingsbeginsel en de verplichting tot uitdrukkelijke motivering van bestuurshandelingen.

  • De concessiewetgeving, hoewel strikt gezien niet van toepassing, voorziet in artikel 43 in verschillende wettelijke uitzonderingsgronden op de bekendmakingsverplichting. Dit is onder meer het geval wanneer er sprake is van een technisch monopolie. Aangezien deze uitzonderingen van toepassing zijn onder het "strengere" regime van de concessiewetgeving mogen deze bijgevolg ook toegepast worden in een situatie waarin de concessiewetgeving niet van toepassing is.

• Technisch monopolie

  • Macq nv (met administratieve zetel te 1140 Brussel, Luchtschipstraat 2 en met ondernemingsnummer BE0402.226.831) heeft een systeem ontwikkeld om snelheidsovertredingen, zoals hierboven geschetst, te controleren via automatische vaststellingen.

  • De verwerkingssoftware is niet enkel in staat om snelheidsovertredingen te registreren, maar biedt ook ondersteuning bij het nazicht naar eventuele andere tegelijkertijd gedetecteerde overtredingen en de sanctioneerbaarheid van de snelheidsovertreding overeenkomstig artikel 29quater, §2 van de Wegverkeerswet.

  • Macq nv blijkt de enige aanbieder in deze sector te zijn die een gehomologeerd trajectcontrolesysteem van A tot Z als een service aanlevert en beschikt aldus over een technisch monopolie. Hierbij beschikt enkel zij over de expertise, middelen, instrumenten en technische bekwaamheid om een alomvattend en afdoend antwoord te bieden op de door het gemeentebestuur gevraagde dienstverlening, met name:

    • Een gehomologeerd trajectcontrole systeem voor trajecten korter dan 500 meter. Macq nv gebruikt hiervoor een trajectcontrolesysteem met een modelgoedkeuring voor trajecten met een minimale afstand van 200 meter.

  • De functionaliteit van registratie en ondersteuning bij kwalificatie en sanctioneerbaarheid van snelheidsovertredingen in combinatie met het opzet van het project heeft tot gevolg dat de aangeboden oplossing een interoperabilititeitsvoorwaarde in zich draagt die aanleiding geeft tot een technisch monopolie.

  • De installatie van een trajectcontrole via Macq nv biedt de mogelijkheid om een contractuitbreiding af te sluiten waarmee overtredingen in verband met het verkeersverbod voor vrachtwagens kunnen worden gecontroleerd. Ook inbreuken op de tonnagebeperking door doorgaand voertuigen vormen namelijk een ernstig probleem voor de verkeersveiligheid.

  • De andere gemeenten van de lokale politiezone Rode, met name Sint-Genesius-Rode en Drogenbos, hebben eveneens een overeenkomst gesloten met Macq nv voor de invoering van trajectcontrolesystemen.

• Op basis van bovenstaande wordt er voorgesteld een concessieovereenkomst af te sluiten met Macq nv zodat de gemeente volledig ontzorgd wordt op het vlak van de levering, plaatsing en het onderhoud van de infrastructuur.

• Er is een basistermijn van 6 jaar. Als er een stopzetting is, wordt dit bekeken in functie van het ogenblik van de stopzetting. De verdere modaliteiten hieromtrent worden uiteengezet in de voorgestelde concessieovereenkomst.

Financiële gevolgen

• De gemeente moet zelf niet investeren in apparatuur of software. De gemeente draagt enkel de kosten van het energieverbruik (energiecontract af te sluiten door de gemeente).

• Macq nv zorgt voor de vereiste software bij de politie indien deze momenteel niet aanwezig is.

• De tarieven van de GAS-boetes zijn wettelijk vastgelegd en liggen, afhankelijk van de vastgestelde snelheidsovertreding, tussen 53 EUR en 163 EUR (geen appreciatiebevoegdheid van de sanctionerend ambtenaar met betrekking tot het toepasselijke tarief):

  Gemeten snelheid in zone 30	Bedrag
  37 - 46 km/u	€53
  47 km/u	€64
  48 km/u	€75
  49 km/u	€86
  50 km/u	€97
  51 km/u	€108
  52 km/u	€119
  53 km/u	€130
  54 km/u	€141
  55 km/u	€152
  56 km/u	€163

• Macq nv ontvangt een vaste som van 24 euro (exclusief btw) per verwerking van een snelheidsovertreding.

• In een later stadium dient ook een overeenkomst afgesloten te worden voor de aanstelling van een sanctionerende ambtenaar GAS 5. De gangbare prijzen hiervan variëren tussen 7 en 10 euro per verwerking van een snelheidsovertreding.